Quảng Ninh: Xét xử vụ dàn dựng livestream cắt đá tìm ngọc

Hơn 263,9 tỷ đồng đã bị một nhóm đối tượng chiếm đoạt từ 32.167 bị hại thông qua thủ đoạn tinh vi trên mạng xã hội. Sự việc gây rúng động dư luận này đang được TAND TP Quảng Ninh đưa ra xét xử sơ thẩm đối với 36 bị cáo về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Trong số các bị cáo đứng trước vành móng ngựa có Trần Thị Chi (SN 1989), Vũ Văn Hải (SN 1995) và Dương Văn Cảnh (SN 1982), đều trú tại TP Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh.

Theo nội dung cáo trạng, vụ việc bắt nguồn từ khoảng tháng 8/2024, khi một nhóm người Trung Quốc tuyển dụng lao động Việt Nam tại khu vực biên giới Móng Cái sang Đông Hưng, Quảng Tây (Trung Quốc) để tổ chức livestream bán hàng trực tuyến với hình thức “cắt đá, đổ thạch”. Các đối tượng đã đưa ra những thông tin gian dối nhằm lôi kéo người xem chuyển tiền. Ban đầu, các bị cáo như Chi, Hải và Cảnh chỉ làm thuê, nhưng sau đó đã tham gia góp vốn cùng nhóm người Trung Quốc để điều hành đường dây này. Những bị cáo còn lại được phân công nhiệm vụ cụ thể như dẫn livestream, sử dụng các tài khoản ảo để bình luận tạo hiệu ứng giả, hoặc chăm sóc khách hàng, hưởng tiền công và một phần lợi nhuận từ số tiền chiếm đoạt được.

Trên các trang Facebook như “Phỉ thúy thiên bảo”, “Đá đến đổi vận”, “Đá may mắn”…, nhóm này mời gọi người xem mua từng viên đá hoặc góp tiền để tham gia các suất cắt đá tìm ngọc. Tuy nhiên, toàn bộ số đá này đều đã được chuẩn bị sẵn, kết quả trúng hay không hoàn toàn do người cắt đá ra tín hiệu để người dẫn livestream thông báo. Để tạo lòng tin, nhóm này tổ chức hoàn tiền cho một số người tham gia với khoản tiền nhỏ. Khi người xem chuyển số tiền lớn, nhóm này thông báo không trúng hoặc tiếp tục dụ dỗ mua đá ở các vòng sau.

Với những nạn nhân còn khả năng tài chính, các đối tượng thông báo rằng họ đã cắt được “ngọc quý” và hứa hẹn trả thưởng từ vài trăm triệu đồng trở lên. Để làm tăng độ tin cậy, hình ảnh giao dịch chuyển tiền giả được đưa lên livestream nhằm khiến người xem tin rằng tiền thưởng đã được thanh toán. Sau đó, bộ phận “chăm sóc khách hàng” yêu cầu nạn nhân nộp các loại thuế, phí để nhận thưởng. Khi nạn nhân chuyển tiền, nhóm này tiếp tục viện lý do chuyển sai cú pháp, thiếu nội dung hoặc cần xác minh nguồn tiền để yêu cầu nộp thêm. Khi người tham gia không còn khả năng tiếp tục chuyển tiền, các đối tượng sẽ chặn liên lạc hoàn toàn.

Cáo trạng xác định, các bị cáo cùng đồng phạm người Trung Quốc đã lừa đảo 32.167 bị hại, chiếm đoạt hơn 263,9 tỷ đồng qua hơn 114.000 giao dịch vào 25 tài khoản ngân hàng. Quá trình điều tra, cơ quan chức năng đã xác định được 311 bị hại cụ thể với số tiền bị chiếm đoạt hơn 5,2 tỷ đồng. Đối với nhóm người Trung Quốc đứng đầu cùng những người liên quan chưa được làm rõ hoặc chưa đủ căn cứ xử lý, cơ quan điều tra đã tách vụ án để tiếp tục điều tra.

Phân tích pháp lý

Hành vi của 36 bị cáo được xác định phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo quy định tại điểm a, khoản 4, Điều 174 Bộ luật Hình sự. Theo đó, tội danh này áp dụng đối với trường hợp chiếm đoạt tài sản trị giá 500.000.000 đồng trở lên. Với số tiền chiếm đoạt hơn 263,9 tỷ đồng, đây là tình tiết định khung tăng nặng đặc biệt nghiêm trọng. Việc sử dụng mạng xã hội, các trang Facebook để đưa thông tin gian dối, dàn dựng kịch bản trúng thưởng giả mạo là phương thức lừa đảo phổ biến trong môi trường không gian mạng, đòi hỏi các cơ quan chức năng phải xử lý nghiêm minh để răn đe.

Khuyến nghị

Để bảo vệ quyền lợi cá nhân trước các thủ đoạn lừa đảo trên mạng xã hội, người dân cần thực hiện các bước sau: Thứ nhất, tuyệt đối không chuyển tiền cho các cá nhân, tổ chức không rõ danh tính trên mạng với lời hứa hẹn “đổi vận”, “trúng thưởng” hoặc “cắt đá tìm ngọc”. Thứ hai, kiểm tra kỹ thông tin pháp lý của các đơn vị bán hàng, tránh tin vào các bình luận ảo hoặc hình ảnh giao dịch giả mạo. Thứ ba, khi nhận thấy có dấu hiệu bị lừa đảo, cần ngay lập tức dừng mọi giao dịch chuyển tiền, lưu lại bằng chứng (tin nhắn, hóa đơn chuyển khoản, tên trang Facebook) và trình báo đến cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.

Câu hỏi thường gặp

Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản bị phạt thế nào?

Theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản có khung hình phạt cao nhất là tù chung thân tùy theo giá trị tài sản chiếm đoạt và tính chất vụ việc. Với số tiền chiếm đoạt trên 500 triệu đồng, người phạm tội sẽ bị truy tố theo khoản 4, đối mặt với mức án từ 12 đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.

Làm gì khi nghi ngờ bị lừa đảo qua mạng?

Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, bạn cần dừng ngay việc chuyển tiền, thu thập bằng chứng như tin nhắn, hình ảnh giao dịch, tài khoản ngân hàng của đối tượng. Sau đó, hãy liên hệ ngay với cơ quan công an gần nhất hoặc gửi đơn tố giác tội phạm để được hỗ trợ xử lý kịp thời.

Làm sao để nhận biết livestream lừa đảo?

Livestream lừa đảo thường có các đặc điểm: hứa hẹn lợi nhuận cao bất thường, yêu cầu nộp thêm nhiều loại phí sau khi trúng thưởng, sử dụng nick ảo để bình luận tạo niềm tin, và không cung cấp thông tin pháp lý rõ ràng về đơn vị tổ chức. Cần thận trọng trước những lời mời gọi “đổi vận” qua mạng.