Xét xử tội nhận hối lộ đối với cựu Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH

Diễn biến phiên tòa xét xử cựu Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH

Vào sáng ngày 18/08/2026, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã chính thức mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với bị cáo Nguyễn Bá Hoan, cựu Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH), hiện đang công tác tại Bộ Nội vụ. Bị cáo Nguyễn Bá Hoan bị truy tố về tội Nhận hối lộ theo quy định của pháp luật hình sự. Đây là vụ án nhận được sự quan tâm lớn của dư luận liên quan đến các sai phạm trong lĩnh vực quản lý lao động ngoài nước.

Cùng đứng trước vành móng ngựa với ông Nguyễn Bá Hoan trong vụ án này còn có hàng loạt bị cáo khác từng giữ các chức vụ quan trọng tại Cục Quản lý lao động ngoài nước. Cụ thể, các bị cáo bao gồm: Tống Hải Nam (cựu Cục trưởng), Nguyễn Gia Liêm (cựu Phó Cục trưởng), Phạm Viết Hương (cựu Phó Cục trưởng), cùng các cán bộ khác như Nguyễn Thành Hưng, Lê Thanh Hà, Phan Thị Thu Trang, Đỗ Vân Hương và Tạ Thị Thanh Thúy. Tất cả đều bị xét xử về tội Nhận hối lộ.

Chi tiết về hành vi nhận hối lộ và sai phạm quản lý

Theo cáo trạng của Viện kiểm sát, trong khoảng thời gian từ năm 2021 đến tháng 05/2025, với vai trò là Thứ trưởng phụ trách Cục Quản lý lao động ngoài nước, ông Nguyễn Bá Hoan đã biết và để cho cấp dưới là Tống Hải Nam chỉ đạo các cán bộ gây khó khăn cho doanh nghiệp. Mục đích của hành vi này là tạo rào cản trong quá trình thẩm định hồ sơ cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Các doanh nghiệp muốn được cấp phép buộc phải chi trả các khoản tiền theo định mức từ 100 triệu đồng đến 400 triệu đồng. Không dừng lại ở đó, đối với việc phê duyệt phiếu trả lời đăng ký hợp đồng cung ứng lao động, ông Nguyễn Bá Hoan đã đồng ý cho cấp dưới xây dựng quy trình thẩm định trái pháp luật. Quy trình này cố tình tạo ra các rào cản khiến doanh nghiệp không thể tự cung cấp tài liệu theo quy định, từ đó buộc họ phải chi khoảng 500 USD cho mỗi lao động để được tạo điều kiện.

Tổng số tiền nhận hối lộ và trách nhiệm cá nhân

Kết quả điều tra xác định, ông Nguyễn Bá Hoan cùng Tống Hải Nam và các cán bộ liên quan đã nhận hối lộ tổng cộng hơn 30,2 tỷ đồng từ các cá nhân thuộc 31 công ty khác nhau. Riêng đối với bị cáo Nguyễn Bá Hoan, cơ quan tố tụng cáo buộc ông đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nhận tiền nhằm tạo điều kiện trong việc cấp 14 giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.

Trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2025, ông Nguyễn Bá Hoan đã nhiều lần nhận tiền hối lộ với tổng số tiền lên tới hơn 16,33 tỷ đồng. Viện kiểm sát nhân dân xác định hành vi của bị cáo đủ yếu tố cấu thành tội Nhận hối lộ theo quy định tại điểm a, khoản 4, Điều 354 Bộ luật Hình sự. Đây là tội danh đặc biệt nghiêm trọng, có khung hình phạt cao nhất lên đến tử hình.

Sai phạm về kế toán và gây thiệt hại ngân sách Nhà nước

Bên cạnh tội danh Nhận hối lộ, phiên tòa còn xét xử 11 bị cáo khác về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng. Ngoài ra, bị cáo Nguyễn Lâm Sơn, Giám đốc Công ty Luật TNHH Thành Đô, bị xét xử về tội Môi giới hối lộ. Các hành vi này diễn ra trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2025 tại các công ty do Nghiêm Quốc Hưng, Nguyễn Đức Nam và Nghiêm Văn Định điều hành.

Các đối tượng này đã lập hai hệ thống sổ sách kế toán nhằm che giấu doanh thu thực tế. Tổng số tiền bị để ngoài sổ sách lên tới hơn 1.241 tỷ đồng, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 244 tỷ đồng do làm giảm nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp. Đây là hệ quả trực tiếp từ việc quản lý lỏng lẻo và sự tiếp tay của các cá nhân có chức vụ, quyền hạn.

Phân tích căn cứ pháp lý về tội nhận hối lộ

Tội Nhận hối lộ được quy định tại Điều 354 Bộ luật Hình sự là hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian đã nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ. Trong vụ án này, việc ông Nguyễn Bá Hoan chỉ đạo cấp dưới gây khó khăn để ép doanh nghiệp đưa tiền là bằng chứng rõ ràng cho hành vi này.

Việc áp dụng điểm a, khoản 4, Điều 354 Bộ luật Hình sự cho thấy mức độ nghiêm trọng của vụ án khi số tiền nhận hối lộ đặc biệt lớn. Hệ Thống Luật nhấn mạnh rằng, mọi hành vi lợi dụng chức vụ để trục lợi cá nhân đều phải bị xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật nhằm bảo đảm tính thượng tôn pháp luật và sự công bằng trong quản lý nhà nước.

Hệ quả pháp lý và trách nhiệm của các bên liên quan

Hành vi của các bị cáo trong vụ án không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho các doanh nghiệp mà còn làm méo mó môi trường kinh doanh, tạo ra tiền lệ xấu trong hoạt động xuất khẩu lao động. Việc xây dựng quy trình thẩm định trái pháp luật đã làm mất uy tín của cơ quan quản lý nhà nước, gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Đối với các doanh nghiệp, việc phải chi các khoản chi phí không chính thức đã làm tăng gánh nặng tài chính, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động. Hệ Thống Luật khuyến cáo các doanh nghiệp cần tuân thủ đúng quy định pháp luật, không tiếp tay cho các hành vi tiêu cực và cần chủ động tố giác các hành vi nhũng nhiễu của cán bộ công quyền để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính mình.

Lời khuyên pháp lý từ Hệ Thống Luật

Qua vụ án này, có thể thấy rằng công tác phòng chống tham nhũng đang được thực hiện quyết liệt. Đối với các cá nhân giữ chức vụ, quyền hạn, cần phải thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ được giao, không được lợi dụng vị trí công tác để trục lợi. Mọi hành vi vi phạm pháp luật dù tinh vi đến đâu cũng sẽ bị cơ quan chức năng phát hiện và xử lý nghiêm.

Nếu doanh nghiệp gặp phải tình trạng bị nhũng nhiễu, gây khó khăn trong thủ tục hành chính, cần giữ lại bằng chứng và liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý từ các đơn vị uy tín như Hệ Thống Luật để được tư vấn, hướng dẫn thực hiện các bước khiếu nại, tố cáo đúng quy định, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp trước pháp luật.

Câu hỏi thường gặp

Tội Nhận hối lộ theo Điều 354 Bộ luật Hình sự bị xử lý ra sao?

Người phạm tội Nhận hối lộ tùy theo tính chất, mức độ và số tiền nhận hối lộ có thể bị phạt tù từ 02 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình. Tại khoản 4 Điều 354, khung hình phạt cao nhất là tử hình nếu số tiền nhận hối lộ từ 1 tỷ đồng trở lên.

Doanh nghiệp cần làm gì khi bị cán bộ nhũng nhiễu, đòi tiền?

Doanh nghiệp cần thu thập chứng cứ (ghi âm, hình ảnh, tin nhắn, văn bản) chứng minh hành vi đòi tiền trái pháp luật. Sau đó, doanh nghiệp có quyền gửi đơn tố cáo đến cơ quan công an, cơ quan thanh tra hoặc cơ quan quản lý cấp trên để yêu cầu xử lý hành vi vi phạm.

Hành vi lập hai hệ thống sổ sách kế toán bị xử lý thế nào?

Hành vi này có thể bị truy cứu về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng theo Điều 221 Bộ luật Hình sự. Tùy theo mức độ thiệt hại gây ra cho ngân sách Nhà nước, người phạm tội có thể đối mặt với hình phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù lên đến 20 năm.