Aluat.vn | Đặc điểm của kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.

Kháng cáo, kháng nghị phúc thẩm trong thủ tục tố tụng dân sự đóng vai trò qua trọng giúp cho Tòa án xét xử công bằng, thỏa đáng, chính xác với quy định pháp luật tố tụng.

Đặc điểm của kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm

1. Kháng nghị là gì?

Kháng nghị bản án, quyết định dân sự là hoạt động tố tụng của người tiến hành tố tụng có thẩm quyền bày tỏ thái độ phản đối bản án, quyết định dân sự đxa tuyên trước đó, yêu cầu Toà án có thẩm quyền xét xử lại. Kháng nghị có ý nghĩa nâng cao hiệu quả của công tác kiểm sát, giám đốc việc xét xử, bảo đảm cho việc giải quyết các vụ án dân sự được đúng đắn. Bản chất của kháng nghị giống với kháng cáo ở chỗ chúng đều là hoạt động với mục đích yêu cầu Tòa án xem xét lại bản án hay quyết định khi cảm thấy có vướng mắc hoặc không phù hợp với nguyện vọng của chủ thể thực hiện.

2. Quy định pháp luật về kháng nghị

Chủ thể có quyền kháng nghị:

• Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp với cấp của tòa xét xử.
• Viện trưởng Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp với cấp của tòa xét xử.

Đối tượng của kháng nghị:
Giống với kháng cáo, cũng là bản án sơ thẩm, quyết định tạm đình chỉ giải quyết vụ án dân sự, quyết định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự của Tòa án cấp sơ thẩm.

Đơn kháng nghị- hình thức của kháng nghị:
Tương tự với đơn kháng cáo, đơn kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát cũng có những nội dung như đã có ở đơn kháng cáo, chỉ khác về chủ thể kháng nghị, là đề cập đến tên VIện kiểm sát đưa ra kháng nghị.

Thời hạn kháng nghị:
Theo quy định tại điều 280 BLTTDS 2015 thì thời hạn kháng nghị của Viện kiểm sát có thể kéo dài từ 07 ngày cho đến 01 tháng tùy thuộc vào đối tượng của kháng nghị.

Viện kiểm sát ra quyết định kháng nghị phải gửi ngay quyết định kháng nghị cho đương sự có liên quan đến kháng nghị. Người được thông báo về việc kháng nghị có quyền gửi văn bản nêu ý kiến của mình về nội dung kháng nghị cho Tòa án cấp phúc thẩm. Văn bản nêu ý kiến của họ được đưa vào hồ sơ vụ án theo điều 281 BLTTDS hiện hành.

3. Đặc điểm của thủ tục phúc thẩm VADS

Thứ nhất, thủ tục phúc thẩm VADS được quy định cụ thể trong các quy định của pháp luật tố tụng. Pháp luật quy định cụ thể những hoạt động tố tụng dân sự (TTDS), cơ sở áp dụng, cũng như thời điểm được tiến hành áp dụng.

Thứ hai, thủ túc phúc thẩm VADS được tiến hành sau khi bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị hợp pháp. Chỉ khi nào có kháng cáo của người có quyền kháng cáo, kháng nghị của viện kiểm sát (VKS) thì thủ tục phúc thẩm VADS mới phát sinh.

Thứ ba, chủ thể tiến hành thủ tục phúc thẩm VADS là TAND cấp trên trực tiếp. (cơ sở pháp lý tại điều 270 bộ luật dân sự 2015).

Thứ tư, thủ túc phúc thẩm VADS được áp dụng cho cả bản án và quyết định của TA cấp sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm dân sự.

Thứ năm, kết quả của quá trình tiến hành thủ tục phúc thẩm VADS là bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm sẽ được giữ nguyên và đưa ra thi hành án, hoặc bị sửa, hủy hoặc chuyển hồ sơ vụ án sang cho Tòa án cấp sơ thẩm để xét xử lại, hoặc hủy và đình chỉ giải quyết vụ án (Cơ sở pháp lý tại điều 308 BLTTDS 2015).

Như vậy, thủ tục phúc thẩm là một trong các giai đoạn của tố tụng dân sự. Thủ tục phúc thẩm được tiến hành sau thủ tục sơ thẩm. Đây cũng là nội dung của nguyên tắc xét xử hai cấp mà hệ thống tòa án của Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới áp dụng. Điều này nhằm đảm bảo tính thận trọng cho các phán quyết nhân danh Nhà nước.

4. Đánh giá

Thứ nhất, pháp luật về tố tụng dân sự đã quy định đây là quyền của các chủ thể có quyền thực hiện, việc này giúp hoạt động xét xử, tố tụng diễn ra chính xác hơn, các chủ thể liên quan có thể chủ động hơn nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời nhằm nâng cao tính trách nhiệm của Tòa án trong hoạt động xét xử của mình, tránh đưa ra các bản án oan sai.

Thứ hai, việc chia ra chủ thể có quyền kháng cáo khác với chủ thể có quyền kháng nghị, cụ thể kháng cáo là hành vi của cá nhân, tổ chức; còn kháng nghị là hoạt động của cơ quan có thẩm quyền thực hiện, đã giảm sự chồng chéo các hoạt động kháng cáo, kháng nghị, giúp tòa án phân loại và xem xét dễ dàng hơn trong thủ tục tố tụng dân sự, tăng cường hiệu quả trong công tác kiểm sát bản án, quyết định nhằm phát hiện các vi phạm của Tòa án, đảm bảo các vụ án được giải quyết đều đúng theo quy định pháp luật.

BLTTDS năm 2015 đã quy định rõ ràng, cụ thể về chủ thể, đối tượng và phương thức thực hiện quyền kháng cáo; đây là những cơ sở quan trọng để cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện dễ dàng, đầy đủ hơn quyền của mình trong tố tụng dân sự, đồng thời là hành lang pháp lý hữu hiệu phục vụ công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự.

Thứ ba, về thời hạn kháng cáo, kháng nghị. Pháp luật cũng chia tách ra các trường hợp áp dụng tùy vào chủ thể thực hiện quyền và đối tượng của kháng cáo, ngoài ra còn tính đến và quy định rõ ràng việc các chủ thể đó có mặt, tham gia vào phiên tòa sơ thẩm hay không thì cách tính thời hạn kháng cáo sẽ khách nhau. Để làm rõ hơn vấn đề này, Hội đồng Thẩm phán đã ban hành ra nghị quyết hướng dẫn cách tính tại điều 4 của Nghị quyết 06/2012/NQ-HĐTP hoặc điều 4 Nghị quyết 02/2016/NQ-HĐTP. Còn về kháng nghị, chủ thể có quyền thực hiện hoạt động này duy chỉ có cơ quan có thẩm quyền là viện kiểm sát nên thời hạn chỉ được chia tách dựa theo đối tượng của kháng nghị. Việc này giúp cho Tòa án không bị nhầm lẫn giữa các đối tượng, cũng như chủ thể thực hiện quyền kháng cáo, kháng nghị, dựa vào đó tính chính xác hơn thời hạn của đơn kháng cáo, kháng nghị nhận được từ các chủ thể, xem xét nhanh chóng, tránh mất thời gian hơn khi xác định liệu đơn kháng cáo, kháng nghị có còn trong thời hạn được cho phép hay không