Quy định về quyền, nghĩa vụ giữa các thành viên khác của gia đình năm 2023 (Phần 2).

Quy định về quyền, nghĩa vụ giữa các thành viên khác của gia đình (Phần 2)

“Gia đình” là từ thiêng liêng và cao quý nhất trong lòng mỗi người. Đó là nơi những đứa trẻ được sinh ra và lớn lên, được sống trong tình yêu thương của cha mẹ và những người thân yêu. Hiện nay, nhà nước đã ban hành Luật Hôn nhân và Gia đình để điều chỉnh chế độ hôn nhân và gia đình, bao gồm các quy phạm pháp luật về cách ứng xử giữa các thành viên trong gia đình (tức là giữa cha mẹ và con cái), giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu, giữa anh chị em với nhau và giữa các thành viên trong gia đình với nhau)

Các thành viên trong gia đình bao gồm những ai?

Căn cứ vào Khoản 16 Điều 3 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 chỉ rõ:

Thành viên gia đình bao gồm:

• Vợ, chồng;
• Cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha dượng, mẹ kế, cha mẹ vợ, cha mẹ chồng;
• Con đẻ, con nuôi, con riêng của vợ hoặc chồng, con dâu, con rể;
• Anh, chị, em cùng cha mẹ, anh, chị, em cùng cha khác mẹ, anh, chị, em cùng mẹ khác cha, anh rể, em rể, chị dâu, em dâu của người cùng cha mẹ hoặc cùng cha khác mẹ, cùng mẹ khác cha;
• Ông bà nội, ông bà ngoại;
• Cháu nội, cháu ngoại;
• Cô, dì, chú, cậu, bác ruột và cháu ruột.

Những người nêu trên đều có quan hệ huyết thống với nhau và được coi là có quan hệ huyết thống với nhau nên được Luật hôn nhân và gia đình công nhận và bảo vệ.

Hiện tại, các thành viên trong gia đình không thể sống cùng nhau vì nhiều lý do. Nhưng theo phong tục của người Việt, cứ vào dịp Tết Nguyên đán hàng năm, mọi người lại tụ họp đông đủ. Đặc điểm của một gia đình Việt Nam là có nhiều thế hệ cùng chung sống dưới một mái nhà và người cha thường là trụ cột trong nhà.

Quyền, nghĩa vụ giữa các thành viên khác của gia đình

Các nguyên tắc chung được dặt ra trong Điều 103 của Luật hôn nhân và gia đình tạo cơ sở pháp lý nhằm gắn kết gia đình, tạo điều kiện cho các thành viên gia đình tăng cường gắn bó với nhau và xây dựng gia đình văn hóa, tiến bộ, kế thừa, phát huy truyền thống văn hóa, đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam về hôn nhân và gia đình. Các nguyên tắc này là:

– Các thành viên gia đình có quyền, nghĩa vụ quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ, tôn trọng nhau. Quyền, lợi ích hợp pháp về nhân thân và tài sản của các thành viên gia đình quy định tại Luật này, Bộ luật dân sự và các luật khác có liên quan được pháp luật bảo vệ.

– Trong trường hợp sống chung thì các thành viên gia đình có nghĩa vụ tham gia công việc gia đình, lao động tạo thu nhập; đóng góp công sức, tiền hoặc tài sản khác để duy trì đời sống chung của gia đình phù hợp với khả năng thực tế của mình.

– Nhà nước có chính sách tạo điều kiện để các thế hệ trong gia đình quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau nhằm giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam; khuyến khích các cá nhân, tổ chức trong xã hội cùng tham gia vào việc giữ gìn, phát huy truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam.

Quyền, nghĩa vụ của ông bà nội, ông bà ngoại và cháu

– Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu, sống mẫu mực và nêu gương tốt cho con cháu; trường hợp cháu chưa thành niên, cháu đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình mà không có người nuôi dưỡng theo quy định tại Điều 105 của Luật này thì ông bà nội, ông bà ngoại có nghĩa vụ nuôi dưỡng cháu.

Để cụ thể hóa mối quan hệ ruột thịt của gia đình trong phạm vi trách nhiệm của người là ông bà nội, ông bà ngoại, điều luật quy định: Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc giáo dục cháu. Trong phạm vi gia đình thì ông bà là thành viên lớn nhất, có vị trí quan trọng cao nhất về thứ bậc trong gia đình. Vì vậy, ông bà có trách nhiệm bao quát với tất cả các cháu, đặc biệt là đối với các cháu còn nhỏ – nhiệm này chỉ mang tính hỗ trợ nếu cha mẹ cháu còn sống.

Ông bà có trách nhiệm sống mẫu mực, nêu gương tốt cho con cháu. Để góp phần xây dựng gia đình hòa thuận, bền vững thì ông bà phải có trách nhiệm nêu gương xem là điều kiện tiên quyết trong xây dựng gia đình văn hóa.

Quy định này nhằm xác định, nghĩa vụ của ông bà trong trường hợp cháu rơi vào hoàn cảnh không còn điều kiện để sinh sống, nhưng với điều kiện là khi ông bà có khả năng nuôi dưỡng cháu (như có tài sản, có sức khỏe). Đây thực chất là ghi nhận trách nhiệm đã có trên thực tế trong quan hệ gia đình truyền thống, nhằm tạo cơ sở pháp lý để giải quyết khi có phát sinh trên thực tế việc xác định trách Viện nhiệm của thành viên gia đình.

Bên cạnh đó để bảo vệ các giá trị truyền thống trong gia đình Việt (tính có tôn ti, trật tự trong gia đình) nhất là bảo vệ bản sắc dân tộc trong mối quan hệ gia đình Việt, điều luật cũng quy định cháu phải có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội, ông bà ngoại; trường hợp ông bà nội, ông bà ngoại không có con để nuôi dưỡng mình thì cháu đã thành niên có nghĩa vụ nuôi dưỡng.

Như vậy Zluat đã giải đáp cho các bạn Quy định về quyền, nghĩa vụ giữa các thành viên khác của gia đình (Phần 2)

Trong trường hợp quý khách có bất kỳ các vấn đề nào gặp khó khăn đừng ngần ngại liên hệ Zluat để được hỗ trợ trực tiếp bởi các Luật sư Lâm Hoàng Quân, Luật sư Trịnh Văn Long và các Luật sư có kinh nghiệm khác.

Nội dung trên chỉ mang tính chất tham khảo, quý khách hàng có nhu cầu tư vấn chi tiết vui lòng liên hệ:

Điện thoại:

Gmail: [email protected]