Định hướng sửa đổi Luật Đất đai 2024: 7 nhóm chính sách trọng tâm

Định hướng sửa đổi Luật Đất đai 2024 với 7 nhóm chính sách lớn

Ngày 19/08/2026, thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã trình Quốc hội tờ trình về các định hướng chính sách nhằm sửa đổi Luật Đất đai 2024. Đây là bước đi quan trọng nhằm tối ưu hóa công tác quản lý tài nguyên đất, tháo gỡ các điểm nghẽn thực tiễn và thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Các đề xuất sửa đổi tập trung vào 7 nhóm chính sách lớn, bao gồm từ công tác quy hoạch, cơ chế tài chính, thu hồi đất đến cải cách hành chính và giám sát, đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong thực thi pháp luật.

Đổi mới quy hoạch và hoàn thiện cơ chế giao đất

Nhóm chính sách thứ nhất tập trung vào việc đổi mới quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất. Mục tiêu là kết hợp giữa việc phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất với tổ chức không gian phát triển, phân vùng chức năng và khoanh định các khu vực cần bảo vệ. Hệ thống quy hoạch sẽ được tinh gọn, hướng tới việc xây dựng một quy hoạch thống nhất cho mỗi đơn vị hành chính.

Nhóm thứ hai hướng tới việc hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất. Chính sách này nhấn mạnh sự công khai, minh bạch và tính cạnh tranh trong việc lựa chọn nhà đầu tư có năng lực. Các quy định về đấu giá quyền sử dụng đất và đấu thầu dự án có sử dụng đất sẽ được làm rõ để đảm bảo tài nguyên đất được khai thác hiệu quả nhất.

Cải cách công tác thu hồi đất và bồi thường tái định cư

Nhóm chính sách thứ ba mang tính đột phá khi chuyển dịch tư duy từ bồi thường tài sản bị thu hồi sang tái thiết cuộc sống cho người dân. Chính phủ đề xuất quy định rõ tiêu chí dự án và phạm vi thu hồi đất, đồng thời ưu tiên bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ cho người dân bị thu hồi đất ở.

Đáng chú ý, việc thu hồi đất không còn bị ràng buộc cứng nhắc bởi điều kiện phải hoàn thành bố trí tái định cư trước khi phê duyệt phương án. Điều này giúp đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án hạ tầng quan trọng, đồng thời vẫn đảm bảo quyền lợi an sinh của người dân thông qua các chính sách hỗ trợ phát triển quỹ đất vùng phụ cận.

Đổi mới cơ chế tài chính đất đai và quản lý giá đất

Nhóm thứ tư tập trung vào cơ chế tài chính và giá đất. Nhà nước sẽ quyết định giá đất dựa trên dữ liệu khoa học, đảm bảo tính liên thông giữa dữ liệu đất đai và các ngành chuyên môn. Mục tiêu cốt lõi là ngăn chặn tình trạng thao túng giá, hình thành giá ảo và điều tiết hợp lý giá trị tăng thêm từ đất, đảm bảo nguồn thu ngân sách nhà nước.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội trong báo cáo thẩm tra đã nhấn mạnh việc cần xây dựng cơ chế giá đất cho sản xuất, kinh doanh hợp lý. Điều này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn thúc đẩy đầu tư, tạo việc làm và tăng trưởng kinh tế bền vững.

Quản lý quyền sử dụng đất và đẩy mạnh chuyển đổi số

Nhóm thứ năm hướng tới việc khơi thông nguồn lực thông qua mở rộng cơ chế sử dụng đất đa mục đích. Nhóm thứ sáu tập trung vào cải cách hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia. Việc phân cấp, phân quyền sẽ gắn liền với trách nhiệm địa phương và sự giám sát chặt chẽ từ Trung ương.

Cuối cùng, nhóm chính sách thứ bảy chú trọng vào việc tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Chính sách này quyết tâm khắc phục triệt để tình trạng đất hoang hóa, ô nhiễm hoặc sử dụng không đúng mục đích, góp phần bảo vệ tài nguyên đất quốc gia.

Ý kiến thẩm tra từ cơ quan của Quốc hội

Đối với các nội dung đề xuất, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội yêu cầu rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo tính đột phá và khả thi. Đặc biệt, việc thành lập đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND cấp xã để thực hiện chức năng phát triển quỹ đất cần được xem xét lại do chưa rõ cơ sở thực tiễn.

Ngoài ra, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ lộ trình luật hóa các quy định liên quan đến dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất. Các quy định về bảng giá đất và hệ số điều chỉnh cần được xây dựng linh hoạt để thích ứng với biến động của thị trường trong từng thời kỳ.

Lời khuyên từ Hệ Thống Luật

Việc sửa đổi Luật Đất đai là một quá trình phức tạp và ảnh hưởng sâu rộng đến quyền lợi của người dân cũng như doanh nghiệp. Để cập nhật các thay đổi mới nhất và hiểu rõ các quy định pháp lý hiện hành, người dân và doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi các văn bản chính thức từ cơ quan nhà nước.

Mọi thắc mắc về quyền lợi đất đai, thủ tục hành chính hoặc các tranh chấp liên quan đến đất đai cần được xem xét dựa trên căn cứ pháp lý cụ thể. Hệ Thống Luật luôn sẵn sàng cung cấp thông tin pháp lý chính xác, giúp quý khách hàng định hướng và thực hiện đúng các quy định của pháp luật trong các giao dịch đất đai.

Câu hỏi thường gặp

Định hướng sửa đổi Luật Đất đai 2024 tập trung vào nội dung gì?

Định hướng tập trung vào 7 nhóm chính sách lớn gồm: đổi mới quy hoạch đất đai, hoàn thiện cơ chế giao đất, thu hồi đất, cải cách tài chính đất đai, quản lý quyền sử dụng đất, đẩy mạnh chuyển đổi số và tăng cường kiểm tra, giám sát vi phạm.

Tư duy bồi thường đất đai có gì thay đổi mới?

Chính sách mới chuyển dịch từ tư duy "bồi thường tài sản bị thu hồi" sang "tái thiết cuộc sống cho người dân". Ưu tiên bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại chỗ cho người có đất bị thu hồi, đảm bảo ổn định cuộc sống lâu dài.

Cơ chế giá đất sẽ được quy định như thế nào?

Giá đất sẽ do Nhà nước quyết định dựa trên dữ liệu khoa học, công khai, minh bạch. Hệ thống dữ liệu đất đai sẽ được kết nối liên thông để ngăn chặn thao túng giá, hình thành giá ảo và điều tiết giá trị tăng thêm từ đất.