Mua bán trái phép chất ma túy và những tranh chấp về tội danh tại tòa phúc thẩm

Diễn biến phiên xét xử phúc thẩm về tội mua bán trái phép chất ma túy

Vào sáng ngày 18/09/2026, Tòa án nhân dân (TAND) TP Hà Nội đã chính thức mở phiên tòa phúc thẩm để xem xét đơn kháng cáo của các bị cáo Trịnh Vũ Kiên, Kim Xuân Tuấn và Nguyễn Quang Hưng. Cả ba bị cáo này đều cùng 30 tuổi, thường trú tại tỉnh Quảng Ninh và cùng bị truy tố về tội Mua bán trái phép chất ma túy. Vụ án thu hút sự quan tâm của dư luận bởi những lập luận trái chiều về hành vi phạm tội và ý thức chủ quan của các bị cáo trong giai đoạn tiền phạm tội.

Theo hồ sơ vụ án, tại phiên tòa sơ thẩm trước đó của TAND khu vực 5 – Hà Nội, các bị cáo đã bị tuyên phạt mức án cụ thể. Cụ thể, Lê Minh Thành (31 tuổi) bị tuyên phạt 36 tháng tù, trong khi Kiên, Tuấn và Hưng mỗi người nhận mức án 24 tháng tù. Không đồng tình với phán quyết này, ba bị cáo Kiên, Tuấn và Hưng đã làm đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét lại tội danh và hình phạt, với lập luận rằng họ không phạm tội Mua bán trái phép chất ma túy do đã kịp thời từ bỏ ý định trước khi hành vi phạm tội hoàn tất.

Hành vi được cáo buộc bắt nguồn từ ngày 24/09/2025, khi Lê Minh Thành chủ động rủ rê Kiên, Tuấn và Hưng cùng góp tiền để mua ma túy nhằm phục vụ cho bữa tiệc sinh nhật của mình dự kiến tổ chức vào ngày 04/10/2025. Trước lời đề nghị này, các bị cáo đã đồng ý và thực hiện chuyển tiền cho Thành với tổng số tiền là 14 triệu đồng. Theo cáo trạng, Hưng chuyển 7 triệu đồng (trong đó có 3,5 triệu đồng tiền riêng), Kiên chuyển 5 triệu đồng (bao gồm 3,5 triệu của Kiên và 1,5 triệu góp cho Tuấn), và Tuấn chuyển thêm 2 triệu đồng.

Căn cứ pháp lý về hành vi mua bán trái phép chất ma túy

Dưới góc độ pháp lý, tội Mua bán trái phép chất ma túy được quy định tại Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017). Hành vi mua bán trái phép chất ma túy không chỉ bao gồm việc bán mà còn bao gồm cả các hành vi khác như mua ma túy để bán lại cho người khác, hoặc việc góp tiền để cùng mua ma túy nhằm mục đích sử dụng chung hoặc kinh doanh. Trong vụ án này, việc các bị cáo chuyển tiền cho Thành để mua ma túy được cơ quan tố tụng sơ thẩm xác định là hành vi đồng phạm trong việc mua bán trái phép chất ma túy.

Các bị cáo lập luận rằng sau khi đã chuyển tiền cho Thành, họ đã thay đổi ý định và không muốn tiếp tục tham gia vào việc mua bán này nữa. Tuy nhiên, theo quy định của pháp luật, hành vi phạm tội đã được xác lập khi có sự thỏa thuận, góp tiền và người chủ mưu đã thực hiện các bước liên hệ với bên bán. Việc các bị cáo cho rằng mình đã từ bỏ ý định sau khi đã chuyển tiền thường không đủ căn cứ để miễn trừ trách nhiệm hình sự, trừ khi có sự ngăn chặn kịp thời trước khi hành vi mua bán diễn ra.

Trong thực tiễn xét xử, việc chứng minh ý thức chủ quan của bị cáo là vô cùng quan trọng. Nếu một người đã thực hiện hành vi góp tiền, họ đã trực tiếp thúc đẩy quá trình phạm tội. Các tình tiết như chuyển tiền qua tài khoản, số tiền cụ thể đều là những bằng chứng vật chất quan trọng để tòa án đánh giá mức độ tham gia và vai trò của từng bị cáo trong vụ án. Hệ Thống Luật nhấn mạnh rằng, việc từ bỏ ý định phạm tội tự nguyện và triệt để là một tình tiết giảm nhẹ quan trọng, nhưng phải được chứng minh bằng hành động cụ thể chứ không chỉ là lời khai tại tòa.

Phân tích vai trò đồng phạm trong vụ án

Trong vụ án này, Lê Minh Thành đóng vai trò là người chủ mưu, người trực tiếp liên hệ với bên bán qua tài khoản Telegram. Theo thông tin từ cơ quan điều tra, sau khi nhận tiền từ các bị cáo, Thành đã liên hệ với một tài khoản Telegram để đặt mua ma túy. Mức giá được bên bán đưa ra là 7 triệu đồng cho 5 viên ma túy dạng kẹo và 3 triệu đồng cho 1 chỉ ketamine. Đây là những chi tiết then chốt cho thấy hành vi mua bán đã đi đến giai đoạn thực hiện.

Vai trò đồng phạm của Kiên, Tuấn và Hưng được xác định thông qua hành vi góp vốn. Trong luật hình sự, đồng phạm không nhất thiết mọi người đều phải thực hiện cùng một hành vi như nhau. Người góp tiền, người liên hệ mua, người cất giữ đều được coi là đồng phạm nếu có sự bàn bạc, thống nhất ý chí. Khi một người đã chuyển tiền, họ đã đặt mình vào vị trí của người đồng phạm, hỗ trợ vật chất để hành vi mua bán trái phép chất ma túy có thể diễn ra thành công.

Các bị cáo cho rằng mình đã thay đổi ý định, nhưng việc không có hành động cụ thể để yêu cầu Thành hoàn lại tiền hoặc ngăn chặn Thành thực hiện giao dịch đã khiến lập luận này trở nên yếu thế tại tòa phúc thẩm. Theo Hệ Thống Luật, việc thay đổi ý định trong tư tưởng mà không đi kèm với hành động ngăn chặn hậu quả không đủ để được coi là tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội theo Điều 16 Bộ luật Hình sự.

Khía cạnh về tội danh và hình phạt

Việc kháng cáo về tội danh và hình phạt là quyền lợi chính đáng của các bị cáo theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự. Tuy nhiên, để tòa án phúc thẩm chấp nhận thay đổi tội danh, các bị cáo cần phải cung cấp được các tình tiết mới hoặc chứng minh được những sai sót trong quá trình đánh giá chứng cứ của tòa sơ thẩm. Trong trường hợp này, các bị cáo tập trung vào việc không phạm tội Mua bán trái phép chất ma túy.

Nếu tòa phúc thẩm giữ nguyên nhận định của tòa sơ thẩm, các bị cáo sẽ phải chấp hành mức án đã tuyên. Ngược lại, nếu tòa phúc thẩm thấy có căn cứ cho rằng hành vi của các bị cáo chưa đến mức cấu thành tội danh Mua bán trái phép chất ma túy, hoặc có những tình tiết giảm nhẹ chưa được xem xét, hình phạt có thể được điều chỉnh. Việc đánh giá lại toàn bộ hồ sơ vụ án vào ngày 18/09/2026 sẽ là cơ sở cuối cùng cho phán quyết này.

Các tình tiết giảm nhẹ như nhân thân tốt, lần đầu phạm tội, hoặc thành khẩn khai báo luôn là những yếu tố được tòa án xem xét khi quyết định hình phạt. Hệ Thống Luật lưu ý rằng, trong các vụ án ma túy, tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội là rất lớn, do đó, các cơ quan tố tụng thường áp dụng các mức hình phạt nghiêm khắc để đảm bảo tính răn đe và phòng ngừa chung cho toàn xã hội.

Hệ quả pháp lý và bài học từ vụ án

Vụ án này là một bài học đắt giá cho những người trẻ tuổi về sự thiếu hiểu biết pháp luật. Chỉ vì một bữa tiệc sinh nhật mà các bị cáo đã vướng vào vòng lao lý với tội danh nghiêm trọng. Việc góp tiền mua ma túy dù với mục đích sử dụng chung hay mục đích khác đều bị pháp luật nghiêm cấm và xử lý bằng các chế tài hình sự nặng nề. Hậu quả của việc này không chỉ là những năm tháng tù tội mà còn là sự ảnh hưởng đến tương lai và uy tín của bản thân cũng như gia đình.

Khi tham gia vào bất kỳ hoạt động nào có liên quan đến các chất bị cấm, người dân cần phải hết sức tỉnh táo và hiểu rõ các quy định pháp luật hiện hành. Việc chỉ đơn thuần là góp tiền cũng đã đủ để cơ quan chức năng khép vào tội đồng phạm. Hệ Thống Luật khuyến cáo cộng đồng cần tránh xa các tệ nạn xã hội, đặc biệt là ma túy, để bảo vệ bản thân trước những rủi ro pháp lý không đáng có.

Khuyến nghị

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình trong các vụ án hình sự, công dân cần thực hiện các bước sau:

• Luôn giữ thái độ thành khẩn khai báo với cơ quan điều tra để được hưởng chính sách khoan hồng của pháp luật.
• Thu thập và cung cấp đầy đủ các chứng cứ, tài liệu chứng minh cho những tình tiết giảm nhẹ nếu có.
• Trong trường hợp cảm thấy phán quyết của tòa sơ thẩm chưa thỏa đáng, bị cáo có quyền kháng cáo theo quy định của Bộ luật Tố tụng Hình sự.
• Liên hệ với các chuyên gia pháp lý tại Hệ Thống Luật để được tư vấn cụ thể về hồ sơ vụ án và quy trình tố tụng nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa trước tòa.

Việc hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình trong quá trình tố tụng là chìa khóa để đảm bảo sự công bằng. Đừng để sự thiếu hiểu biết dẫn đến những quyết định sai lầm gây hậu quả nghiêm trọng.

Câu hỏi thường gặp

Góp tiền mua ma túy nhưng chưa sử dụng có bị tội không?

Có. Hành vi góp tiền mua ma túy đã cấu thành tội Mua bán trái phép chất ma túy theo Điều 251 Bộ luật Hình sự. Việc chưa sử dụng không làm mất đi tính chất phạm tội vì hành vi mua bán đã hoàn tất ngay khi các bên thỏa thuận và thực hiện giao dịch tài chính.

Thay đổi ý định sau khi góp tiền có được miễn trách nhiệm?

Không. Theo Điều 16 Bộ luật Hình sự, để được miễn trách nhiệm hình sự do tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội, bị cáo phải có hành động ngăn chặn hậu quả thực tế. Chỉ thay đổi ý định trong tư tưởng mà không ngăn chặn giao dịch không đủ căn cứ miễn trừ.

Vai trò đồng phạm được xác định như thế nào trong vụ án này?

Đồng phạm được xác định dựa trên sự bàn bạc, thống nhất ý chí và hỗ trợ vật chất. Việc góp tiền mua ma túy là hành vi hỗ trợ đắc lực, tạo điều kiện cho hành vi mua bán diễn ra, do đó tất cả người góp tiền đều chịu trách nhiệm đồng phạm.