Sai phạm kinh doanh 187.000 lon sữa giả tại Hà Nội

Ngày 23/9, TAND Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử 29 bị cáo liên quan đến đường dây sản xuất, phân phối 187.000 lon sữa giả quy mô lớn. Vụ án gây chấn động dư luận khi các đối tượng bất chấp sức khỏe người tiêu dùng, bao gồm cả bà bầu, người già và trẻ em, để trục lợi bất chính. Trong suốt giai đoạn từ năm 2021 đến 2025, các bị cáo đã điều hành hai công ty sữa là Rance Pharma và Hacofood với nhà máy đặt tại cụm công nghiệp Phú Nghĩa, huyện Chương Mỹ (cũ). Kết quả điều tra cho thấy, có tới 426 loại sản phẩm sữa giả được đưa ra thị trường với các thành phần không đạt tiêu chuẩn công bố. Đáng chú ý, những nguyên liệu đắt đỏ như chiết xuất tổ yến, đông trùng hạ thảo, bột macca hay bột óc chó chỉ là quảng cáo, thực tế được thay thế bằng các phụ gia rẻ tiền. Tổng số lượng hàng giả được tiêu thụ lên tới 187.025 lon/hộp, tạo ra nguồn lợi nhuận bất chính lên tới 39,5 tỷ đồng. Tại phiên tòa, hai bị cáo cầm đầu là Hoàng Mạnh Hà và Vũ Mạnh Cường đã cố gắng bao biện cho hành vi sai phạm của mình bằng cách đổ lỗi cho việc thiếu kinh nghiệm và chuyên môn trong ngành sữa. Các bị cáo cho rằng toàn bộ công thức phối trộn nguyên liệu đều được giao phó cho quản lý nhà máy là bị cáo Hồ Sỹ Ý. Tuy nhiên, trước những câu hỏi dồn dập từ Chủ tọa Nguyễn Thanh Nhã, các bị cáo đã dần lộ rõ bản chất của sự việc. Khi bị truy vấn về vai trò quyết định chiến lược bớt xén nguyên liệu, các bị cáo cuối cùng đã thừa nhận mục đích thực sự là nhằm giảm tối đa chi phí đầu vào, hạ giá thành sản xuất để tối đa hóa lợi nhuận. Với tư cách là cổ đông lớn nắm giữ tới 30% cổ phần tại các công ty, Hà và Cường không thể chối bỏ trách nhiệm chỉ đạo đối với toàn bộ quá trình sản xuất hàng giả này. Dưới góc độ pháp lý, hành vi sản xuất và buôn bán 187.000 lon sữa giả của các bị cáo đã cấu thành tội danh nghiêm trọng theo quy định của Bộ luật Hình sự. Theo đó, việc sản xuất hàng giả là lương thực, thực phẩm không chỉ xâm phạm trật tự quản lý kinh tế mà còn trực tiếp đe dọa sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng. Căn cứ vào quy mô số lượng hàng hóa và số tiền thu lợi bất chính hơn 39,5 tỷ đồng, các bị cáo đối mặt với khung hình phạt cao nhất của tội danh này. Ngoài ra, vụ án còn liên quan đến các tội danh về hối lộ và môi giới hối lộ khi các bị cáo tìm cách “chạy” hồ sơ công bố sản phẩm và “chạy án” sau khi sai phạm bị phát hiện. Sự tham gia của các cán bộ quản lý an toàn thực phẩm và cán bộ công an trong vụ án này cho thấy tính chất phức tạp và nghiêm trọng của hành vi vi phạm pháp luật. Hiện tại, mỗi bị cáo đã nộp 1,5 tỷ đồng để khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước đầu trong quá trình giải quyết trách nhiệm dân sự. Theo quy định pháp luật, người phạm tội sản xuất hàng giả phải có nghĩa vụ bồi thường toàn bộ thiệt hại cho người tiêu dùng và nộp lại số tiền thu lợi bất chính vào ngân sách nhà nước. Số tiền 32,09 tỷ đồng mà hai ông chủ này chiếm đoạt, tương đương hơn 81% tổng lợi nhuận của đường dây, sẽ là căn cứ quan trọng để HĐXX quyết định mức án và các biện pháp cưỡng chế tài sản. Trong một doanh nghiệp, việc phân cấp quản lý không miễn trừ trách nhiệm cho chủ sở hữu hoặc cổ đông lớn khi có hành vi vi phạm pháp luật có tổ chức. Đối với vụ án này, việc các cổ đông lớn nắm quyền quyết định chiến lược sản xuất đã khẳng định vai trò chủ mưu. Các cá nhân khác như Phạm Trung Kiên, phó giám đốc, cũng phải chịu trách nhiệm tương ứng với hành vi đồng phạm trong việc bàn bạc và thực hiện kế hoạch sản xuất sữa giả. Vụ án là hồi chuông cảnh báo về công tác quản lý an toàn thực phẩm hiện nay. Sự thiếu minh bạch trong khâu công bố chất lượng sản phẩm đã bị các đối tượng lợi dụng để trục lợi. Các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát định kỳ tại các nhà máy sản xuất để đảm bảo nguyên liệu đầu vào đúng với hồ sơ công bố. Đồng thời, việc xử lý nghiêm minh các cán bộ tiếp tay cho sai phạm là cần thiết để làm trong sạch bộ máy quản lý. Để tự bảo vệ mình trước tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng, người tiêu dùng cần lưu ý: 1. Chỉ mua sữa và các sản phẩm dinh dưỡng tại các đại lý, siêu thị uy tín có hóa đơn chứng từ rõ ràng. 2. Kiểm tra kỹ thông tin trên bao bì, đặc biệt là mã vạch, hạn sử dụng và dấu chứng nhận an toàn thực phẩm. 3. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường về chất lượng sản phẩm, hãy chủ động liên hệ với cơ quan chức năng hoặc các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng để phản ánh. 4. Luôn cảnh giác với các sản phẩm có giá rẻ bất thường so với thị trường, vì đây thường là dấu hiệu nhận biết của hàng giả.

Câu hỏi thường gặp

Sản xuất sữa giả bị xử lý như thế nào theo pháp luật?

Hành vi sản xuất hàng giả là lương thực, thực phẩm bị xử lý theo Bộ luật Hình sự về tội Sản xuất, buôn bán hàng giả. Tùy vào tính chất, quy mô và giá trị hàng hóa, người phạm tội có thể đối mặt với hình phạt tù có thời hạn hoặc tù chung thân, cùng các hình phạt bổ sung như phạt tiền và cấm hành nghề.

Người tiêu dùng có thể làm gì để đòi bồi thường khi mua phải sữa giả?

Người tiêu dùng cần lưu giữ bằng chứng mua hàng (hóa đơn, biên lai), sản phẩm nghi giả và liên hệ ngay với đơn vị bán hàng, cơ quan quản lý thị trường hoặc hội bảo vệ người tiêu dùng. Bạn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại về sức khỏe và hoàn trả số tiền đã mua theo quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Chủ doanh nghiệp có chịu trách nhiệm khi nhân viên làm sữa giả không?

Có. Chủ doanh nghiệp hoặc cổ đông lớn nắm quyền điều hành phải chịu trách nhiệm nếu có hành vi chỉ đạo, hoặc biết rõ nhưng vẫn để cấp dưới thực hiện hành vi vi phạm pháp luật nhằm mục đích thu lợi nhuận. Trách nhiệm hình sự sẽ được xem xét dựa trên vai trò chủ mưu hoặc đồng phạm trong vụ án.