Thẩm quyền nhập vụ án dân sự- Cập nhật năm 2023.

Bên cạnh các khái niệm về vụ án dân sự như giải quyết vụ án dân sự hay thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự thì còn có khái niệm về thẩm quyền nhập vụ án dân sự. Vậy thì Nhập vụ án dân sự là gì? Những quy định của pháp luật hiện hành về thẩm quyền nhập vụ án dân sự là những quy định nào? Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây mà Zluat chia sẻ để biết thêm thông tin chi tiết về vấn đề này.

thẩm quyền nhập vụ án dân sự

1. Nhập và tách vụ án dân sự khi nào? 

Vụ án dân sự được hiểu như sau:

– Tại Điều 1 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đã đưa ra quy định về vụ án dân sự, theo đó các vụ án về tranh chấp dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động được gọi chung là vụ án dân sự.

Ta có thể hiểu, vụ án dân sự là các tranh chấp xảy ra giữa các đương sự mà theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 thì các cá nhân, tổ chức sẽ tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

– Chủ thể của vụ án dân sự: Ta có thể thấy chủ thể ở đây chính là các cá nhân, tổ chức có quyền, lợi ích hợp pháp hoặc nghĩa vụ liên quan đến vụ án dân sự.

– Thủ tục giải quyết vụ án dân sự: được quy định rõ tại Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Theo đó, giải quyết một vụ án dân sự được thực hiện theo chế độ 2 cấp xét xử đó là cấp sơ thẩm và cấp phúc thẩm. Ngoài cấp sơ thẩm và cấp phúc thẩm, pháp luật còn quy định một thủ tục đặc biệt là giám đốc thẩm và tái thẩm.

Việc nhập, tách vụ án dân sự hiện nay được quy định tại Điều 42 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Việc nhập, tách vụ án dân sự có thể được thực hiện trong những trường họp cụ thể sau đây:

– Trường hợp thứ nhất: Toà án nhập hai hoặc nhiều vụ án nếu việc nhập và việc giải quyết trong cùng một vụ án bảo đảm đúng pháp luật.

– Trường hợp thứ hai: Vụ án có nhiều người yêu cầu khởi kiện cùng một cá nhân hoặc cùng một cơ quan, tổ chức thì Toà án có thể nhập các yêu cầu của họ để giải quyết.

Cũng cần lưu ý rằng pháp luật tố tụng cho phép cơ quan Toà án tách một vụ án dân sự thành hai hoặc nhiều vụ án nếu việc tách và việc giải quyết các vụ án được tách bảo đảm đúng pháp luật.

Về nguyên tắc việc nhập vụ án chỉ thực hiện trong trường hợp có nhiều quan hệ pháp luật có liên quan với nhau cần phải giải quyết và việc nhập các quan hệ pháp luật để giải quyết trong cùng một vụ án vẫn đảm bảo đúng pháp luật và không ảnh hưởng tới kết quả giải quyết các quan hệ pháp luật đó.

Việc tách vụ án chỉ thực hiện trong trường hợp vụ án có nhiều quan hệ pháp luật có thể giải quyết một cách độc lập mà không ảnh hưởng tới việc giải quyết các quan hệ pháp luật khác. Việc tách vụ án phải đảm bảo việc giải quyết nhanh chóng và đúng pháp luật các yêu cầu của đương sự.

Trường hợp bị đơn có nghĩa vụ riêng biệt với nhiều nguyên đơn về cùng một loại quan hệ pháp luật thì tòa án chỉ nên nhập các vụ án nếu các quan hệ pháp luật tranh chấp có liên quan với nhau và việc nhập không gây khó khăn cho tòa án giải quyết nhanh chóng, đúng đắn vụ án. Trong trường hợp các quan hệ pháp luật có tranh chấp độc lập với nhau và việc nhập các quan hệ pháp luật để giải quyết trong cùng một vụ án sẽ gây khó khăn cho việc giải quyết vụ án thì tòa án nên tách các quan hệ pháp luật để giải quyết trong các vụ án khác nhau. Ví dụ nhiều người khởi kiện đòi nợ đối với một người về những khoản nợ riêng biệt được vay vào các thời điểm khác nhau.

Trường hợp bị đơn có yêu cầu phản tố và có sự đối trừ nghĩa vụ cùng loại, tòa án chỉ nên nhập vụ án đối với các trường hợp sau:

– Đối với yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng mà cả hai bên cùng bị thiệt hại khi sự kiện xảy ra. Thông thường, Toà án nên nhập các yêu cầu của đương sự để giải quyết trong cùng vụ án đối với các trường hợp các bên đều yêu cầu bồi thường thiệt hại trong cùng một vụ tai nạn giao thông hoặc trong vụ gây thương tích mà chưa tới mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự.

– Toà án nên nhập các yêu cầu của nguyên đơn và bị đơn để giải quyết trong cùng vụ án đối với tranh chấp về hợp đồng mà bị đơn có yêu cầu phản tố về cùng loại quan hệ và việc nhập các yêu cầu này không gây khó khăn cho việc giải quyết. Chẳng hạn, Toà án nên nhập các yêu cầu của đương sự để giải quyết trong cùng một vụ án nếu nguyên đơn đòi nợ bị đơn và ngược lại bị đơn cũng có yêu cầu đòi nợ nguyên đơn trong cùng một vụ án.

– Đối với các vụ án có nhiều quan hệ pháp luật hoàn toàn khác nhau mà việc giải quyết quan hệ pháp luật này là tiền đề, cơ sở cho việc giải quyết quan hệ pháp luật tranh chấp sau đó thì tòa án không nên nhập vụ án. Ví dụ: đương sự yêu cầu tòa án xác định một người là đã chết và chia di sản thừa kế của người đó hoặc những người thừa kế yêu cầu tòa án xác nhận tài sản đang có tranh chấp về quyền sở hữu với người khác là di sản thừa kế của người chết để lại và yêu cầu chia di sản thừa kế đó.

2. Đối với nhập hoặc tách vụ án dân sự

Theo quy định tại Điều 42 về nhập hoặc tách vụ án Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án nhập vụ án dân sự trong trường hợp:

(i) Tòa án nhập hai hoặc nhiều vụ án nếu việc nhập và việc giải quyết trong cùng một vụ án bảo đảm đúng pháp luật;

(ii) Vụ án có nhiều người yêu cầu khởi kiện cùng một cá nhân hoặc cùng một cơ quan, tổ chức thì Tòa án có thể nhập các yêu cầu của họ để giải quyết.

Bên cạnh đó, Tòa án tách một vụ án dân sự thành hai hoặc nhiều vụ án nếu việc tách và việc giải quyết các vụ án được tách bảo đảm đúng pháp luật.

3. Thẩm quyền theo sự lựa chọn của nguyên đơn, người yêu cầu

Nguyên đơn có quyền lựa chọn tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động khi rơi vào các trường hợp cụ thể được quy định tại (khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015).

Người yêu cầu có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình trong các trường hợp sau đây:

– Đối với các yêu cầu về dân sự quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9 và 10 Điều 27 của Bộ luật này thì người yêu cầu có thể yêu cầu Tòa án nơi mình cư trú, làm việc, có trụ sở hoặc nơi có tài sản của người bị yêu cầu giải quyết;

– Đối với yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật quy định tại khoản 1 Điều 29 của Bộ luật này thì người yêu cầu có thể yêu cầu Tòa án nơi cư trú của một trong các bên đăng ký kết hôn trái pháp luật giải quyết;

– Đối với yêu cầu hạn chế quyền của cha, mẹ đối với con chưa thành niên hoặc quyền thăm nom con sau khi ly hôn thì người yêu cầu có thể yêu cầu Tòa án nơi người con cư trú giải quyết.

Bài viết trên là những thông tin chi tiết và cụ thể về thẩm quyền nhập vụ án dân sự. Nếu có những câu hỏi và thắc mắc cần giải đáp xoay quanh các vấn đề pháp lý, hãy liên hệ Zluat để được tư vấn và hỗ trợ về những vấn đề này. Chúng tôi luôn đồng hành pháp lý cùng bạn.