Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong vụ án sai phạm tại Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội

Tổng quan vụ án sai phạm tại Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội

Vào ngày 24/08/2026, Tòa án nhân dân TP Hà Nội đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với các bị cáo nguyên là lãnh đạo và cán bộ Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội. Vụ án liên quan đến hành vi chiếm đoạt tiền bồi dưỡng của gần 1.000 học sinh, sinh viên tham gia các khối xếp hình, xếp chữ phục vụ Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh (A80). Đây là vụ án gây chú ý dư luận bởi tính chất nghiêm trọng khi đối tượng bị xâm phạm quyền lợi là chính các sinh viên đang theo học tại trường.

Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Phạm Văn Long (cựu Hiệu trưởng) mức án 3 năm tù, bị cáo Nguyễn Tuấn Ngọc (cựu Trưởng phòng Công tác học sinh sinh viên và đảm bảo chất lượng giáo dục) 30 tháng tù và bị cáo Nguyễn Văn Sáng (cựu chuyên viên) 24 tháng tù cho hưởng án treo. Các bị cáo đều bị xét xử về tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” theo Điều 356, khoản 2 Bộ luật Hình sự.

Căn cứ pháp lý về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ

Tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ quy định tại Điều 356 Bộ luật Hình sự là tội danh xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan, tổ chức. Người phạm tội là người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng vị trí công tác của mình để làm trái công vụ vì mục đích vụ lợi hoặc động cơ cá nhân khác, gây thiệt hại về tài sản cho Nhà nước hoặc cá nhân.

Trong vụ án này, các bị cáo đã lợi dụng việc quản lý nguồn kinh phí từ Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch (VHTTDL) để chỉ đạo việc chi trả thấp hơn mức quy định cho sinh viên. Tổng số tiền bồi dưỡng lẽ ra phải được chi trả đầy đủ cho 984 sinh viên là hơn 1,9 tỷ đồng, tương đương 1,96 triệu đồng/người. Tuy nhiên, các bị cáo đã cố tình cắt xén, chỉ chi trả 940.000 đồng/người và giữ lại hơn 202 triệu đồng với ý định chia nhau.

Phân tích hành vi phạm tội của các bị cáo

Hành vi của các bị cáo được xác định là có tổ chức và có sự bàn bạc, thống nhất từ cấp lãnh đạo cao nhất. Bị cáo Phạm Văn Long với vai trò là Hiệu trưởng đã chỉ đạo trực tiếp việc giữ lại số tiền chênh lệch. Bị cáo Nguyễn Tuấn Ngọc và Nguyễn Văn Sáng đóng vai trò giúp sức, thực hiện các thủ tục giấy tờ, để trống các mục số tiền trên chứng từ để sinh viên ký khống, sau đó tự ý ghi số tiền thực nhận thấp hơn thực tế.

Việc các bị cáo giải trình về việc đã ứng trước tiền ăn cho sinh viên không làm thay đổi bản chất của hành vi phạm tội. Theo quy định, kinh phí được Bộ VHTTDL phê duyệt có mục đích rõ ràng cho tiền bồi dưỡng, không bao gồm chi phí ăn uống. Do đó, việc tự ý thay đổi mục đích sử dụng và bớt xén tiền của sinh viên để bù đắp vào các khoản chi phí không có căn cứ pháp lý là vi phạm nghiêm trọng các quy định về quản lý tài chính và đạo đức công vụ.

Hệ quả pháp lý và bài học từ vụ án

Hệ quả pháp lý của vụ án không chỉ dừng lại ở mức án tù dành cho các bị cáo mà còn là sự tổn hại uy tín của cơ sở giáo dục. Các bị cáo là những người có trình độ, có thâm niên trong quản lý giáo dục nhưng đã đánh mất tư cách người cán bộ vì mục đích vụ lợi cá nhân. Bản án 3 năm tù đối với cựu Hiệu trưởng là lời cảnh tỉnh nghiêm khắc đối với những người đang giữ chức vụ quản lý tài sản công.

Về phía sinh viên, quyền lợi hợp pháp của các em đã bị xâm phạm trực tiếp. Việc tham gia các hoạt động kỷ niệm, diễu binh, diễu hành là nghĩa vụ và vinh dự, nhưng lại bị lợi dụng để trục lợi là hành vi khó chấp nhận. Qua vụ án, các đơn vị cần rà soát chặt chẽ quy trình chi trả, công khai minh bạch các khoản hỗ trợ để tránh những sai phạm tương tự.

Trách nhiệm của cơ quan quản lý trong việc giám sát kinh phí

Vụ án này cũng đặt ra vấn đề về sự thiếu sót trong công tác giám sát, kiểm tra việc quyết toán kinh phí từ phía các cơ quan cấp trên. Mặc dù Bộ VHTTDL đã phê duyệt dự toán, nhưng khâu kiểm tra thực tế việc chi trả đến tận tay người nhận còn lỏng lẻo, tạo kẽ hở cho các bị cáo thực hiện hành vi gian dối. Cần thiết phải có cơ chế hậu kiểm, xác nhận thực tế từ phía người thụ hưởng trước khi hoàn tất thủ tục quyết toán.

Các văn bản hướng dẫn về quản lý tài chính cần được phổ biến rộng rãi hơn nữa tới đối tượng thụ hưởng là học sinh, sinh viên. Khi các em nắm rõ mức hỗ trợ mình được hưởng theo quy định, các em sẽ là “tai mắt” giám sát hiệu quả, ngăn chặn kịp thời các hành vi bớt xén, tiêu cực từ phía cán bộ quản lý.

Lời khuyên từ Hệ Thống Luật đối với các đơn vị

Đối với các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách Nhà nước, cần tuân thủ nghiêm ngặt Luật Ngân sách Nhà nước và các văn bản hướng dẫn liên quan. Mọi khoản chi phải đảm bảo đúng mục đích, đúng đối tượng và đúng định mức. Việc lập chứng từ khống, ký khống là hành vi vi phạm pháp luật hình sự nghiêm trọng.

Nếu phát hiện dấu hiệu sai phạm, người dân hoặc các tổ chức liên quan có quyền tố giác tội phạm tới cơ quan điều tra hoặc các cơ quan chức năng có thẩm quyền. Hệ Thống Luật sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ pháp lý cho các cá nhân trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp khi bị xâm phạm bởi các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn.

Kết luận về bản án

Bản án ngày 24/08/2026 đối với các bị cáo tại Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội đã thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật. Dù các bị cáo đã thừa nhận hành vi và có thái độ ăn năn, nhưng với tính chất vụ lợi, việc áp dụng hình phạt tù là cần thiết để răn đe. Đây là bài học đắt giá về đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm pháp lý trong quản lý tài chính công mà bất kỳ cán bộ, viên chức nào cũng cần ghi nhớ.

Câu hỏi thường gặp

Tội lợi dụng chức vụ quyền hạn bị xử lý thế nào?

Theo Điều 356 Bộ luật Hình sự, người phạm tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 20 năm, tùy theo tính chất, mức độ và số tiền thiệt hại gây ra.

Hành vi ký khống chứng từ có bị coi là phạm tội không?

Có. Việc ký khống chứng từ để nhận tiền không đúng thực tế, hoặc giúp sức để chiếm đoạt tài sản là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy vào mục đích và hậu quả, người thực hiện có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn hoặc tội tham ô tài sản.

Sinh viên bị bớt xén tiền bồi dưỡng nên làm gì?

Sinh viên nên làm đơn tố cáo gửi cơ quan điều tra hoặc cơ quan quản lý cấp trên (như Bộ chủ quản) kèm theo bằng chứng chứng minh số tiền thực nhận thấp hơn mức quy định. Ngoài ra, có thể liên hệ luật sư để được tư vấn bảo vệ quyền lợi hợp pháp.