Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của tổ chức công chứng khi xảy ra sai sót

Trách nhiệm bồi thường thiệt hại của tổ chức công chứng. Vụ việc ông Võ Văn Thiện kéo dài gần 14 năm qua là minh chứng điển hình cho những vướng mắc trong việc thực thi trách nhiệm bồi thường của tổ chức hành nghề công chứng khi xảy ra sai sót. Mặc dù các bản án đã có hiệu lực pháp luật, việc thi hành án vẫn rơi vào bế tắc do thiếu cơ chế tài chính cụ thể để chi trả các khoản bồi thường phát sinh từ lỗi của công chứng viên và đơn vị công chứng. Theo hồ sơ vụ việc, vào năm 2012, ông Thiện thực hiện giao dịch chuyển nhượng lô đất với Công ty TNHH Chí Thành. Dù dự án chưa đủ điều kiện chuyển nhượng do chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước, công chứng viên tại Phòng Công chứng số 1 vẫn thực hiện công chứng hợp đồng. Đến năm 2019, Tòa án tuyên bố hợp đồng vô hiệu do lỗi của công chứng viên. Tòa buộc Công ty Chí Thành và Phòng Công chứng số 1 phải liên đới bồi thường thiệt hại cho ông Thiện với tổng số tiền lên tới hơn 8,7 tỉ đồng. Vướng mắc trong việc sử dụng ngân sách bồi thường. Bộ Tài chính mới đây đã có văn bản trả lời Sở Tư pháp Đà Nẵng về việc xử lý vướng mắc trong thi hành án dân sự. Theo quy định, Nghị định 60 và Nghị định 111 về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập không quy định việc sử dụng nguồn tài chính của đơn vị để chi trả bồi thường do lỗi của đơn vị và người lao động. Điều này tạo ra khoảng trống pháp lý khi đơn vị công chứng không có nguồn kinh phí để thực hiện nghĩa vụ bồi thường theo phán quyết của tòa án. Đối với trường hợp đơn vị giải thể, việc xử lý tài chính thực hiện theo Thông tư 56 của Bộ Tài chính về xử lý các khoản nợ phải trả.

Bộ Tài chính khẳng định việc ngân sách nhà nước có bảo đảm kinh phí hay không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính của đơn vị và phân cấp ngân sách địa phương. Khó khăn trong thi hành án đối với doanh nghiệp liên quan. Bên cạnh trách nhiệm của đơn vị công chứng, nghĩa vụ của Công ty TNHH Chí Thành cũng đang trong tình trạng không thể thực thi. Doanh nghiệp này hiện không có tài sản tại Bà Rịa – Vũng Tàu, số dư tài khoản ngân hàng rất thấp. Các dự án tại khu đô thị Điện Nam – Điện Ngọc mà công ty từng sở hữu đã bị thu hồi hoặc hủy bỏ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Quy định pháp luật về trách nhiệm hoàn trả của công chứng viên.

Pháp luật hiện hành quy định rất rõ về trách nhiệm của cá nhân gây ra thiệt hại. Sau khi tổ chức hành nghề công chứng hoàn thành nghĩa vụ bồi thường cho người dân, cá nhân công chứng viên có lỗi trực tiếp gây ra thiệt hại có nghĩa vụ phải hoàn trả lại số tiền đó cho tổ chức. Trong trường hợp công chứng viên không tự nguyện thực hiện, đơn vị công chứng có quyền khởi kiện ra tòa án để yêu cầu thực hiện nghĩa vụ hoàn trả. Vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước. Sở Tư pháp Đà Nẵng hiện đang đối mặt với bài toán khó khi phải phối hợp thực thi nhiều văn bản pháp luật khác nhau như Luật Công chứng, Luật Thi hành án dân sự và Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước. Bộ Tài chính đã đề nghị Sở Tư pháp nghiên cứu kỹ ý kiến của Bộ Tư pháp để tổ chức thực hiện, căn cứ vào mức độ tự chủ tài chính của đơn vị công chứng.

Hệ Thống Luật đồng hành cùng quyền lợi người dân. Hệ Thống Luật (hethongluat.vn) nhấn mạnh rằng quyền lợi của người dân khi giao dịch công chứng cần được bảo vệ bằng các quy định pháp lý chặt chẽ. Việc công chứng viên làm sai gây thiệt hại không chỉ ảnh hưởng đến tài sản của người dân mà còn làm giảm uy tín của hoạt động công chứng. Khuyến nghị bảo vệ quyền lợi khi giao dịch. Để đảm bảo quyền lợi, người dân cần lưu ý các bước sau: Kiểm tra kỹ tính pháp lý của giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các văn bản liên quan trước khi ký kết hợp đồng. Sử dụng dịch vụ của các tổ chức hành nghề công chứng uy tín, có bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp công chứng.

Khi phát hiện sai sót trong hợp đồng công chứng, cần ngay lập tức yêu cầu tổ chức công chứng làm rõ. Nếu xảy ra tranh chấp gây thiệt hại, cần sớm khởi kiện ra tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bồi thường.

Câu hỏi thường gặp

Tổ chức công chứng có phải bồi thường khi công chứng viên làm sai không?

Có, theo quy định, tổ chức hành nghề công chứng phải bồi thường thiệt hại cho người yêu cầu công chứng nếu lỗi do công chứng viên gây ra. Sau đó, tổ chức này có quyền yêu cầu công chứng viên có lỗi hoàn trả lại số tiền đã bồi thường.

Làm thế nào nếu công chứng viên làm sai nhưng đơn vị công chứng không có tiền bồi thường?

Đây là vướng mắc về cơ chế tài chính. Trong trường hợp này, người dân cần khởi kiện để có bản án có hiệu lực, sau đó yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự tiến hành kê biên tài sản của đơn vị công chứng hoặc yêu cầu cơ quan chủ quản giải quyết theo quy định về ngân sách.

Tôi cần làm gì để tránh rủi ro khi thực hiện công chứng hợp đồng mua bán đất?

Trước khi công chứng, bạn cần kiểm tra kỹ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tình trạng quy hoạch và nghĩa vụ tài chính của dự án. Nên chọn các phòng công chứng uy tín và có bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp để đảm bảo quyền lợi khi xảy ra sự cố.