Quốc hội thông qua Bộ luật Hình sự sửa đổi: Chính thức bỏ án tử hình
Với 463/472 đại biểu tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Bộ luật Hình sự sửa đổi vào chiều ngày 20/11/2026. Đây là bước ngoặt quan trọng trong hệ thống tư pháp, đánh dấu việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình nhằm bảo đảm tính nhân đạo và hội nhập quốc tế. Cùng thời điểm, nghị quyết về thi hành bộ luật cũng nhận được sự đồng thuận cao với 466/469 đại biểu tán thành. Theo quyết định của Quốc hội, Bộ luật Hình sự sửa đổi sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/03/2027. Đối với nghị quyết về thi hành bộ luật, văn bản này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 03/12/2026. Trước khi tiến hành biểu quyết, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an đã thay mặt Chính phủ trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, làm rõ các căn cứ pháp lý và thực tiễn cho những thay đổi quan trọng này. Cụ thể, Bộ luật Hình sự sửa đổi đã chính thức bãi bỏ hình phạt tử hình đối với 6 tội danh, bao gồm: tội bạo loạn, mua bán trái phép chất ma túy, hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội chống loài người, tội phạm chiến tranh và tội khủng bố nhằm chống chính quyền Nhân dân (do tội danh này đã được nhập vào tội khủng bố). Như vậy, sau khi sửa đổi, hình phạt tử hình chỉ còn được áp dụng đối với 4 tội danh đặc biệt nghiêm trọng gồm: tội phản bội Tổ quốc, tội giết người, tội khủng bố và tội sản xuất trái phép chất ma túy.

Chính phủ khẳng định, việc bỏ án tử hình đối với tội mua bán trái phép chất ma túy không làm giảm tính răn đe, bởi đối với loại tội phạm hoạt động bí mật vì lợi nhuận này, kẻ phạm tội thường tin rằng hành vi không bị phát hiện thay vì cân nhắc giữa các mức án. Thay vào đó, Nhà nước tập trung nâng cao năng lực điều tra, triệt phá tận gốc các đường dây và bắt giữ những đối tượng chủ mưu, cầm đầu. Đối với tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi, dù đây là tội phạm nghiêm trọng, việc bỏ án tử hình được xem xét dựa trên tính tương quan hình phạt với các tội danh khác như tội giết người, nhằm bảo đảm sự phân hóa trách nhiệm hình sự hợp lý. Đặc biệt, nghị quyết thi hành bộ luật quy định rõ: kể từ ngày Bộ luật Hình sự năm 2026 được công bố, không áp dụng hình phạt tử hình đối với các tội danh đã được bãi bỏ.

Đối với những trường hợp đã bị tuyên án tử hình trước ngày công bố bộ luật nhưng chưa thi hành án, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao sẽ ra quyết định chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân. Phân tích pháp lý: Việc sửa đổi Bộ luật Hình sự lần này dựa trên tinh thần nhân đạo và chính sách phân hóa trách nhiệm hình sự. Căn cứ theo báo cáo giải trình của Chính phủ, việc bỏ hình phạt tử hình ở 6 tội danh được thực hiện trên cơ sở tương quan mức hình phạt giữa các tội danh và xu hướng hội nhập quốc tế. Quy định về việc chuyển án tử hình sang tù chung thân đối với các trường hợp chưa thi hành án được thực hiện theo Nghị quyết của Quốc hội, bảo đảm tính nhân đạo sâu sắc đối với người phạm tội.

Ngoài ra, bộ luật mới cũng bổ sung cơ chế khoan hồng đặc biệt thông qua việc cho phép áp dụng mức hình phạt dưới mức thấp nhất của khung hình phạt đối với người tự nguyện nhận tội và hợp tác tích cực. Đây là căn cứ để cơ quan tiến hành tố tụng áp dụng thủ tục tố tụng rút gọn, giúp giải quyết vụ án nhanh chóng, hiệu quả nhưng vẫn bảo đảm tính khách quan. Khuyến nghị: Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong bối cảnh Bộ luật Hình sự có những thay đổi quan trọng, công dân cần lưu ý các bước sau: Thường xuyên cập nhật văn bản pháp luật mới trên các kênh thông tin chính thức của Hệ Thống Luật để nắm bắt kịp thời các quy định về mức hình phạt và chính sách khoan hồng. Đối với các vụ án đang trong giai đoạn tố tụng hoặc chờ thi hành án liên quan đến 6 tội danh vừa được bãi bỏ án tử hình, người nhà hoặc người đại diện cần làm việc chặt chẽ với cơ quan chức năng để thực hiện đúng quy trình chuyển đổi hình phạt theo hướng dẫn của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.

Trong mọi tình huống, cần tuân thủ pháp luật, hợp tác với cơ quan điều tra nếu có liên quan đến các vụ việc hình sự để được hưởng các chính sách khoan hồng của Nhà nước.


Câu hỏi thường gặp
Bộ luật Hình sự sửa đổi bỏ án tử hình với những tội danh nào?
Bộ luật Hình sự sửa đổi đã bãi bỏ hình phạt tử hình đối với 6 tội danh gồm: bạo loạn, mua bán trái phép chất ma túy, hiếp dâm người dưới 16 tuổi, tội chống loài người, tội phạm chiến tranh và tội khủng bố nhằm chống chính quyền Nhân dân.
Khi nào Bộ luật Hình sự sửa đổi chính thức có hiệu lực?
Theo Nghị quyết của Quốc hội, Bộ luật Hình sự sửa đổi sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/03/2027. Riêng nghị quyết về thi hành bộ luật có hiệu lực sớm hơn, từ ngày 03/12/2026.
Người đã bị tuyên án tử hình với tội danh được bãi bỏ thì xử lý thế nào?
Đối với các trường hợp đã bị tuyên án tử hình trước ngày bộ luật được công bố nhưng chưa thi hành án, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao sẽ ra quyết định chuyển hình phạt tử hình thành hình phạt tù chung thân.
Bài viết liên quan
Thủ tục trọn gói ly hôn Đồng thuận phân chia nợ chung trọn gói tại Tỏa Tình, Tuần Giáo, Điện Biên
Kinh nghiệm đơn Ly hôn vợ kèm hướng dẫn Ly hôn vợ tại Hiệp Hòa, Đức Hòa, Long An. Kinh nghiệm nhanh nhất, online, điền vào, nộp Toà và giải quyết nhanh chóng. Luật sư Lâm Hoàng Quân chỉ cách, không tốn phí 80,000 đồng.
Thủ tục trọn gói ly hôn Thuận tình dành quyền nuôi con nhanh tại Đồng Tiến, Yên Thế, Bắc Giang