Thanh long Bình Thuận rớt giá sâu khiến nông dân thua lỗ nặng

Thực trạng giá thanh long Bình Thuận giảm sâu

Vụ thanh long Rằm tháng 8 tại Bình Thuận đang chứng kiến tình cảnh thê thảm khi giá thu mua tại vườn giảm sâu kỷ lục, dao động chỉ từ 2.000 đến 7.000 đồng một kg. Mức giá này khiến hàng loạt nông dân rơi vào cảnh thua lỗ nặng nề, không đủ bù đắp chi phí đầu tư.

Ghi nhận tại thôn Thuận Quý, xã Tân Thành, huyện Hàm Thuận Nam vào ngày 15/9, gia đình anh Hồ Văn Hòa thu hoạch 3 tấn thanh long từ 300 trụ chong đèn. Tuy nhiên, chỉ có 1,5 tấn đạt chuẩn xuất khẩu được thương lái mua với giá 5.000 đồng/kg, số còn lại bị ép giá xuống mức 500 đồng/kg. Tổng thu nhập chỉ đạt 8,25 triệu đồng, trong khi chi phí sản xuất lên tới hàng chục triệu đồng.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại vườn của anh Nguyễn Sĩ với 450 trụ thanh long. Dù hàng loại 1 xuất khẩu cũng chỉ được thương lái trả 7.000 đồng/kg, mức giá thấp nhất trong nhiều năm qua. So với cùng kỳ năm ngoái với giá trên 20.000 đồng/kg, con số hiện tại là một cú sốc lớn cho người nông dân.

Chi phí sản xuất tăng cao trong khi giá bán chạm đáy

Nông dân tại Bình Thuận cho biết, phương pháp chong đèn kích trái vụ đòi hỏi chi phí rất lớn bao gồm tiền điện, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nhân công. Theo anh Nguyễn Sĩ, tổng chi phí cho 3 tháng chăm sóc vườn 450 trụ lên tới gần 80 triệu đồng. Với giá bán hiện tại, nông dân không những không có lãi mà còn phải bù lỗ nặng.

Tại xã Hồng Sơn, huyện Hàm Thuận Bắc, ông Nguyễn Đình Phùng cũng vừa bán gần 1 tấn thanh long với giá 2.000 đồng/kg, thu về chưa đầy 2 triệu đồng. Ông Phùng chia sẻ, mọi năm dịp Trung thu và Quốc khánh Trung Quốc, giá thường đạt 17.000-20.000 đồng/kg. Sự sụt giảm bất ngờ này khiến nhiều hộ gia đình mất khả năng xoay vốn tái đầu tư.

Nguyên nhân cung vượt cầu và thị trường xuất khẩu

Ông Huỳnh Cảnh, Chủ tịch Hiệp hội Thanh long Bình Thuận cho biết, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng rớt giá là do lượng hàng thu hoạch trên toàn tỉnh quá lớn khi nhiều vườn cùng cho ra trái một thời điểm. Bên cạnh đó, nguồn hàng tồn kho từ vụ Rằm tháng 7 vẫn còn nhiều tại Trung Quốc, tạo nên áp lực cung vượt cầu.

Ngoài ra, năng lực tự sản xuất thanh long quy mô lớn của Trung Quốc cũng gây ảnh hưởng trực tiếp. Tháng 8 là cao điểm thu hoạch tại thị trường này, làm giảm nhu cầu nhập khẩu thanh long từ Việt Nam. Hiện nay, toàn tỉnh Bình Thuận có hơn 26.000 ha thanh long với sản lượng trên 500.000 tấn/năm, vẫn phụ thuộc lớn vào thị trường Trung Quốc.

Hệ quả đối với người nông dân

Trước tình trạng thua lỗ kéo dài, nhiều nông dân đang cân nhắc việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Ông Phùng cho biết, một số hộ trong vùng đã chuyển sang trồng sen hoặc trồng lúa để đảm bảo sinh kế. Nếu không có giải pháp hỗ trợ kịp thời, nguy cơ suy giảm diện tích thanh long tại Bình Thuận là hoàn toàn có thể xảy ra.

Phân tích pháp lý về hỗ trợ nông nghiệp

Theo quy định tại Luật Hợp tác xã và các chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông dân cần liên kết để hình thành các chuỗi cung ứng bền vững. Việc phụ thuộc vào một thị trường duy nhất tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý và kinh tế. Các chính sách về hỗ trợ vốn, chuyển đổi cây trồng và tiếp cận thị trường mới được quy định cụ thể tại Nghị định 98/2018/NĐ-CP về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Khuyến nghị cho nông dân

Để bảo vệ quyền lợi và giảm thiểu rủi ro, nông dân nên: 1. Tham gia vào các Hợp tác xã hoặc Tổ hợp tác để có tiếng nói chung trong đàm phán giá cả. 2. Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm bớt sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. 3. Áp dụng các tiêu chuẩn canh tác sạch (VietGAP, GlobalGAP) để nâng cao giá trị sản phẩm. 4. Tìm hiểu các gói hỗ trợ tín dụng và chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng của địa phương theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao giá thanh long Bình Thuận vụ Rằm tháng 8 lại giảm sâu?

Nguyên nhân chính do sản lượng thu hoạch tập trung cùng thời điểm gây cung vượt cầu, lượng hàng tồn kho vụ trước chưa tiêu thụ hết và thị trường Trung Quốc tăng cường tự sản xuất nội địa, làm giảm nhu cầu nhập khẩu.

Nông dân Bình Thuận có thể làm gì để giảm thiểu rủi ro khi giá giảm?

Nông dân nên tham gia các Hợp tác xã để liên kết sản xuất, áp dụng tiêu chuẩn chất lượng cao (VietGAP), đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tìm hiểu các chính sách hỗ trợ vốn, chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo Nghị định 98/2018/NĐ-CP.

Chính sách nào hỗ trợ liên kết sản xuất nông nghiệp hiện nay?

Nghị định 98/2018/NĐ-CP là văn bản pháp lý quan trọng khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, giúp nông dân kết nối với doanh nghiệp để đảm bảo đầu ra ổn định.