Quốc hội: Cho phép lao động công ích thay tiền phạt từ 5 triệu đồng
Cơ hội thay thế hình thức phạt tiền bằng lao động công ích. Lần đầu tiên trong lịch sử pháp luật Việt Nam, người dân sẽ có quyền lựa chọn thực hiện công việc phục vụ cộng đồng thay vì phải nộp tiền phạt nếu vi phạm hành chính ở mức độ nhẹ. Chiều 20/11, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) với những thay đổi mang tính đột phá, dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/01/2028. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc nhân văn hóa các chế tài xử lý, giúp người vi phạm có cơ hội đóng góp trực tiếp cho xã hội thay vì chỉ chịu áp lực tài chính. Theo quy định mới, cá nhân bị phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống, nếu đã nhận thức được lỗi sai và tự nguyện đề nghị, sẽ được cơ quan có thẩm quyền xem xét cho phép thực hiện lao động công ích. Thời gian thực hiện được kiểm soát chặt chẽ: không quá 4 giờ mỗi ngày, tối đa 5 ngày mỗi tuần và tổng thời gian không vượt quá 40 giờ. Sau khi hoàn thành, cơ quan chức năng sẽ xác nhận việc chấp hành xong. Tuy nhiên, nếu người vi phạm không thực hiện đúng hoặc từ chối công việc được giao, cơ quan có thẩm quyền sẽ chấm dứt ngay biện pháp thay thế này và chuyển sang áp dụng hình thức phạt tiền theo quy định pháp luật. Nhằm bảo đảm quyền con người và tính nhân đạo, Luật cũng quy định rõ các đối tượng không được áp dụng lao động công ích, bao gồm: phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, người từ đủ 70 tuổi trở lên, người mắc bệnh hiểm nghèo, người khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng. Chính phủ sẽ có văn bản quy định chi tiết về quy trình thực hiện. Theo báo cáo giải trình, chính sách này dựa trên cơ sở tự nguyện để đảm bảo phù hợp với Công ước về lao động cưỡng bức năm 1930 mà Việt Nam là thành viên. Nâng mức phạt hành chính tối đa lên tới 3 tỷ đồng. Song song với chính sách nhân đạo, Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) cũng siết chặt quản lý bằng việc điều chỉnh tăng mức phạt tối đa. Theo đó, mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân tăng từ 1 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng, và đối với tổ chức tăng từ 2 tỷ đồng lên 3 tỷ đồng (tăng 50% so với hiện hành).

Mức phạt cao nhất này chỉ áp dụng cho 6 lĩnh vực trọng điểm: quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung; cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đo lường, chất lượng sản phẩm, hàng hóa; định danh và xác thực điện tử; bảo vệ môi trường; và an toàn thực phẩm. Đối với các lĩnh vực khác, khung phạt được quy định chi tiết dựa trên tính chất vi phạm. Cụ thể, mức phạt tối đa cho cá nhân dao động từ 30 triệu đến 1 tỷ đồng. Một số lĩnh vực cụ thể như giáo dục, lao động, trật tự an toàn giao thông đường bộ có mức phạt tối đa là 75 triệu đồng; quảng cáo, dược, thương mại là 100 triệu đồng; bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, sản xuất buôn bán hàng cấm, hàng giả là 200 triệu đồng; xây dựng, đất đai, kinh doanh bất động sản là 500 triệu đồng. Tổ chức vi phạm sẽ chịu mức phạt gấp đôi so với cá nhân. Số hóa quy trình xử lý vi phạm trên môi trường điện tử. Luật mới mở đường cho việc số hóa toàn diện quy trình xử lý vi phạm hành chính.

Từ khâu phát hiện, xác minh, giải trình đến ban hành quyết định xử phạt, thi hành và cưỡng chế đều có thể thực hiện trên môi trường điện tử. Mọi dữ liệu, hình ảnh thu thập hợp pháp qua các kênh điện tử đều có giá trị pháp lý như văn bản giấy. Hệ thống này sẽ kết nối đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính, Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống định danh VNeID, đảm bảo tính minh bạch và chính xác trong quản lý. Chuyển thẩm quyền cai nghiện bắt buộc về UBND cấp xã. Một thay đổi đáng chú ý khác là việc chuyển thẩm quyền quyết định đưa người vào cơ sở giáo dục bắt buộc và cai nghiện bắt buộc từ TAND khu vực về cho Chủ tịch UBND cấp xã. Như vậy, Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu sẽ trực tiếp quyết định ba biện pháp xử lý hành chính: giáo dục tại địa phương, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc và cai nghiện bắt buộc. Đồng thời, Luật cũng mở rộng các biện pháp quản lý tại gia đình hoặc giáo dục dựa vào cộng đồng cho người chưa thành niên, nhằm ưu tiên lợi ích tốt nhất cho đối tượng này. Phân tích pháp lý. Việc bổ sung biện pháp lao động công ích là một điểm sáng trong Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Dưới góc độ pháp lý, quy định này thực hiện hóa nguyên tắc giáo dục và phòng ngừa trong xử lý vi phạm. Việc áp dụng các tình tiết giảm nhẹ và các chính sách có lợi cho người vi phạm (như lao động công ích) được thực hiện ngay từ ngày 20/11/2026 đối với các hành vi phát hiện hoặc đang giải quyết, kể cả khi luật chưa chính thức có hiệu lực toàn diện vào ngày 01/01/2028. Các cơ quan chức năng cần lưu ý việc xác lập cơ sở dữ liệu điện tử phải đảm bảo tính toàn vẹn và bảo mật dữ liệu cá nhân theo đúng quy định hiện hành. Khuyến nghị. Để bảo vệ quyền lợi của mình khi đối mặt với các thủ tục xử lý vi phạm hành chính, người dân nên: 1. Nắm rõ quyền được đề nghị thực hiện lao động công ích nếu mức phạt tiền từ 5 triệu đồng trở xuống. 2. Lưu trữ đầy đủ các biên bản, chứng từ điện tử nếu quá trình xử lý diễn ra trên môi trường mạng. 3. Chủ động cung cấp các thông tin tình tiết giảm nhẹ cho cơ quan có thẩm quyền. 4. Theo dõi sát sao các văn bản hướng dẫn thi hành của Chính phủ để thực hiện đúng quy trình theo quy định mới.
Câu hỏi thường gặp
Ai được phép làm lao động công ích thay cho nộp tiền phạt?
Cá nhân bị phạt hành chính từ 5 triệu đồng trở xuống, đã nhận lỗi và tự nguyện đề nghị được thực hiện công việc phục vụ cộng đồng, không thuộc các nhóm đối tượng đặc biệt như phụ nữ có thai, người nuôi con dưới 12 tháng, người từ 70 tuổi trở lên hoặc người khuyết tật nặng.
Thời gian lao động công ích được quy định tối đa bao nhiêu giờ?
Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), thời gian lao động công ích không quá 4 giờ mỗi ngày, tối đa 5 ngày mỗi tuần và tổng cộng không quá 40 giờ cho toàn bộ quá trình thực hiện.
Khi nào các quy định về lao động công ích bắt đầu có hiệu lực?
Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2028. Tuy nhiên, các chính sách có lợi cho người vi phạm như lao động công ích thay thế phạt tiền sẽ được áp dụng sớm đối với các hành vi xảy ra trước ngày luật có hiệu lực nhưng sau thời điểm thông qua mới bị phát hiện hoặc đang giải quyết.
Mức phạt hành chính tối đa hiện nay đã tăng lên bao nhiêu?
Luật mới nâng mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân lên 1,5 tỷ đồng và đối với tổ chức lên 3 tỷ đồng, tăng 50% so với quy định hiện hành, áp dụng cho 6 nhóm lĩnh vực đặc thù như môi trường, an toàn thực phẩm, định danh điện tử…
Bài viết liên quan
Dịch vụ ly hôn với người nước ngoài Không tranh chấp tài sản nhanh tại Vũ Vân, Vũ Thư, Thái Bình
Dịch vụ trọn gói ly hôn Đồng thuận (Thuận tình) Không có con chung nhanh tại Dân Quyền, Tam Nông, Phú Thọ
Hồ sơ đơn Ly hôn Thuận tình kèm hướng dẫn Ly hôn Thuận tình tại Căm Muộn, Quế Phong, Nghệ An. Hồ sơ mới, mua Online, điền thông tin, nộp ngay và có kết quả. Luật sư Lâm Hoàng Quân hướng dẫn, giá từ 50,000 đồng.